narrator
nadawca, postać lit., fikcyjna, powołana do życia przez autora w celu opowiedzenia określonej fabuły epickiej, kreująca świat przedstawiony, jak np. w Iliadzie, Odysei Homera, Baśni z Tysiąca i jednej nocy; stopień jego obecności w strukturze dzieła epickiego i zakres jego wiedzy o świecie przedstawionym oraz stosunek do osoby autora pozwalają na wyróżnienie 4 typów n.: a) autorski (pierwszoosobowy), nie należący do rzeczywistości przedstawionej i nie skonkretyzowany jako postać fikcyjna (zw. inaczej n. abstrakcyjnym), np. w Nad Niemnem E. Orzeszkowej, Ojcu Goriot H. Balzaca, Panu Tadeuszu A. Mickiewicza; b) stylizowany, nie należący do świata przedstawionego, o cechach wyraźnie zaprzeczających jego tożsamości z twórcą dzieła, np. "wsiowy gaduła" w epopei Chłopi W. Reymonta; c) konkretny, postać fikcyjna należąca do rzeczywistości przedstawionej w utworze lit.; d) wszechwiedzący (3.-os.), należący pozornie do świata przedstawionego, o autorytecie moralnym, charakterystyczny w gatunkach narracyjnych XIX w., np. w opowiadaniu H. Sienkiewicza Janko Muzykant, w powieści L. Tołstoja Anna Karenina; każdy z tych typów n. ma szereg odmian, w zależności od wiedzy n. i sposobu narracji.
narrator