Byron George Gordon
(1788-1824) ang. poeta i dramaturg. Potomek arystokratycznej rodziny, absolwent Cambridge, jako młodzieniec odbył trwającą 2 lata podróż po płd. Europie i Bliskim Wschodzie. W 1815 r. zawarł nieudane małżeństwo z bogatą, lecz nie kochaną, Anną Izabellą Milbanke, które skończyło się rozwodem. Skandal, jaki wywołał romans B. z przyrodnią siostrą Augustą Leigh, zmusił poetę do opuszczenia Anglii na zawsze. Na krótko zatrzymał się w Szwajcarii, potem we Włoszech, gdzie spotkał ostatnią wielką miłość życia - Teresę Guiccioli, nacjonalistkę wł. Pod jej wpływem zaangażował się w sprawę wyzwolenia i zjednoczenia Italii. Na wieść o powstaniu Greków przeciw Turcji, przejęty ideą walki w imię wolności, poeta wyruszył do Grecji, gdzie wkrótce zmarł na febrę w Missolonghi. Dla pokolenia romantyków biografia B. stanowiła wzór do naśladowania. Fascynująca osobowość, skłonność do skandali i ekscentrycznych wystąpień, połączone ze szczerym zaangażowaniem w ruchy narodowowyzwoleńcze, złożyły się na legendę poety zbuntowanego. Dzieło B. skupia się wokół dwóch gat.: powieści poetyckiej i poematu dygresyjnego. Na pierwszy składają się m.in.: Korsarz (1814), Narzeczona z Abydos (1813), Więzień Chillonu (1816), Mazeppa (1819) i Giaur (1813). Wszystkie utwory łączy powikłana i niejasna fabuła, gwałtowne zwroty akcji, niedomówienia i orientalna sceneria. Wspólny jest także typ bohatera, nazwanego bajronowskim - to samotny, zbuntowany przeciw światu indywidualista, dumny i samowolny mściciel, który pod powierzchownym cynizmem kryje cierpienie i melancholię. W doprowadzonym przez B. do perfekcji poemacie dygresyjnym fabuła ustępuje miejsca autorowi, który co krok przerywa opis, by udzielić sobie głosu. Do najwyżej cenionych utworów tego gat. należą: Wędrówki Childe Harolda (1812, 1816, 1818) oraz niedokończony Don Juan (1819-24). B. jest także autorem dramatów Kain (1821) - tym razem bunt bohatera skierowany jest przeciwko niesprawiedliwemu Bogu, i Manfred (1817), klasycznych tragedii osnutych na historii Włoch Marino Faliero (1820), Dwóch Foscarich (1821) oraz wierszowanych satyr polit. Beppo (1818), Wizja sądu (1822) i Wiek brązu (1823). Wyżej ceniony na kontynencie niż we własnym kraju, B. wpłynął na rozwój romantyzmu we Francji ( A. de Musset, A. de Lamartine), Niemczech ( J.W. Goethe) i w Polsce, gdzie do jego twórczości nawiązywali J. Słowacki i A. Mickiewicz.
Byron George Gordon